3 bước sử dụng bình chữa cháy cho nhân viên bảo vệ đúng thao tác

Trong bất kỳ cơ quan, tòa nhà, xí nghiệp hay trung tâm thương mại nào, nhân viên bảo vệ luôn là lực lượng phản ứng nhanh đầu tiên khi có sự cố cháy nổ xảy ra. Thời gian vàng để dập tắt một đám cháy mới phát sinh chỉ tính bằng giây. Do đó, việc trang bị kỹ năng và nắm rõ cách sử dụng bình chữa cháy là yêu cầu bắt buộc và sống còn đối với mỗi nhân viên bảo vệ.

Bài viết này sẽ hướng dẫn chi tiết quy trình xử lý và thao tác chuẩn xác nhất giúp lực lượng bảo vệ luôn chủ động trước mọi tình huống hỏa hoạn.

1. Tầm quan trọng của kỹ năng PCCC đối với nhân viên bảo vệ

Nhân viên bảo vệ không chỉ có nhiệm vụ giữ gìn an ninh trật tự mà còn là lá chắn bảo vệ an toàn tài sản và tính mạng của con người tại mục tiêu di động hoặc cố định. Khi chuông báo cháy vang lên, trong lúc chờ đợi lực lượng cứu hỏa chuyên nghiệp, sự am hiểu về cách sử dụng bình chữa cháy của người bảo vệ chính là yếu tố quyết định hạn chế tối đa thiệt hại.

Nếu bảo vệ lúng túng, thao tác sai kỹ thuật, đám cháy có thể bùng phát dữ dội hơn, gây nguy hiểm cho chính bản thân và những người xung quanh.

2. Phân biệt các loại bình chữa cháy phổ biến hiện nay

Trước khi học thao tác phun dập lửa, nhân viên bảo vệ cần nhận biết nhanh mình đang cầm loại bình nào để áp dụng cho đúng loại đám cháy (chất rắn, chất lỏng, chất khí hay thiết bị điện).

3. Hướng dẫn cách sử dụng bình chữa cháy đúng thao tác cho bảo vệ

Khi phát hiện đám cháy, nhân viên bảo vệ cần giữ bình tĩnh và thực hiện nhanh chóng theo các bước chuẩn hóa dưới đây. Đối với từng loại bình, cách sử dụng bình chữa cháy sẽ có một vài điểm lưu ý riêng biệt:

Bước 1: Tiếp cận và chuẩn bị

• Nhanh chóng di chuyển đến vị trí đặt bình chữa cháy gần nhất.

• Xách bình đến gần đám cháy. Hãy nhớ luôn đứng ở đầu hướng gió (nếu cháy ngoài trời) hoặc đứng gần cửa ra vào (nếu cháy trong phòng) để có đường lui an toàn.

• Khoảng cách an toàn từ bình đến đám cháy là từ 1,5 mét đến 3 mét.

Bước 2: Thao tác phá chốt an toàn

• Đối với bình bột: Trước khi rút chốt, hãy lắc xóc bình từ 3 – 5 lần để bột bên trong được tơi xốp, không bị vón cục. Một tay cầm quai xách, một tay rút mạnh chốt hãm kẹp chì theo phương ngang.

• Đối với bình CO2: Không cần lắc. Một tay cầm cụm van, một tay rút chốt an toàn. Tiếp theo, điều chỉnh loa phun hướng thẳng vào gốc lửa (lưu ý chỉ cầm vào phần chuôi nhựa/gỗ của loa phun, tuyệt đối không cầm vào loa kim loại hay ống dẫn để tránh bỏng lạnh).

Bước 3: Thao tác phun dập lửa

• Tay thuận bóp mạnh cò (mỏ vịt) để chất chữa cháy phun ra.

• Tay còn lại cầm chắc vòi phun (đối với bình bột) hướng vào gốc lửa.

• Quét vòi phun qua lại (qua trái, qua phải) một cách liên tục và đều tay cho đến khi lửa tắt hoàn toàn.

Lưu ý quan trọng cho bảo vệ: Khi phun dập lửa các đám cháy chất lỏng (như xăng, dầu), phải phun chất chữa cháy bao phủ lên bề mặt, tránh phun trực tiếp sục xuống chất lỏng vì áp lực mạnh sẽ làm chất lỏng bắn ra ngoài, khiến đám cháy lan rộng hơn.

4. Quy trình xử lý sự cố cháy nổ chuẩn dành cho bảo vệ

Biết cách sử dụng bình chữa cháy thôi là chưa đủ, một nhân viên bảo vệ chuyên nghiệp cần phối hợp nhịp nhàng chuỗi hành động sau khi có sự cố:

1. Báo động: Ngay lập tức hô to “Cháy! Cháy! Cháy!” và nhấn nút báo cháy khẩn cấp của tòa nhà.

2. Cắt điện: Ngắt cầu dao tổng tại khu vực xảy ra cháy để tránh chập điện nguy hiểm.

3. Tác chiến: Sử dụng bình chữa cháy tại chỗ để dập lửa theo hướng dẫn ở mục 3 nếu đám cháy mới phát sinh và còn nhỏ.

4. Giải cứu & Gọi trợ giúp: Hướng dẫn mọi người thoát nạn theo lối thoát hiểm. Nếu đám cháy lớn vượt quá tầm kiểm soát, lập tức gọi 114 và sơ tán ra khu vực an toàn.

5. Những sai lầm bảo vệ thường mắc phải và cách phòng tránh

Trong thực tế, nhiều nhân viên bảo vệ dù đã được tập huấn nhưng khi gặp sự cố vẫn mắc phải các lỗi cơ bản sau:

• Quên không lắc bình bột: Dẫn đến việc bột bị nén chặt ở đáy, khi bóp cò chỉ có khí đẩy ra ngoài còn bột chữa cháy không ra được bao nhiêu.

• Cầm nhầm vào loa phun bình CO2: Khí CO2 khi thoát ra có nhiệt độ cực lạnh (lên tới $-79^\circ\text{C}$), nếu chạm tay vào phần loa phun bằng kim loại sẽ gây bỏng lạnh nghiêm trọng.

• Đứng cuối hướng gió: Khiến khói, bụi độc và ngọn lửa tạt ngược vào mặt, gây ngạt và bỏng.

• Bỏ cuộc quá sớm: Thấy lửa vừa tắt đã dừng phun và quay đi. Lửa gặp oxy có thể bùng phát lại ngay lập tức. Hãy chỉ dừng phun khi lửa đã tắt hẳn hoàn toàn.

6. Bảo dưỡng và kiểm tra bình chữa cháy định kỳ tại mục tiêu

Để đảm bảo các thiết bị luôn trong trạng thái sẵn sàng chiến đấu, nhân viên bảo vệ trực ca cần thường xuyên kiểm tra hệ thống PCCC tại mục tiêu mình quản lý:

• Kiểm tra đồng hồ áp suất (bình bột): Kim đồng hồ phải nằm ở vạch xanh (áp suất đạt chuẩn). Nếu kim chỉ vạch đỏ (thiếu áp) hoặc vạch vàng (quá áp), cần báo cáo quản lý để mang đi nạp sạc lại.

• Kiểm tra trọng lượng (bình CO2): Cần cân bình định kỳ, nếu trọng lượng giảm quá $20\%$ so với ban đầu thì bình đã bị rò rỉ khí và cần được nạp lại.

• Kiểm tra ngoại quan: Đảm bảo chốt chì còn nguyên vẹn, loa phun và vòi dẫn không bị nứt, gãy hay bám quá nhiều bụi bẩn che khuất tầm nhìn. Bình phải được đặt ở nơi dễ thấy, dễ lấy, không bị chướng ngại vật che chắn.

Thành thạo cách sử dụng bình chữa cháy không chỉ là một yêu cầu công việc bắt buộc mà còn là trách nhiệm đạo đức của người làm nghề bảo vệ nhằm bảo vệ bình yên cho cộng đồng. Hy vọng bài viết này đã cung cấp một cuốn cẩm nang bỏ túi hữu ích, giúp các nhân viên bảo vệ tự tin, dũng cảm và chính xác trong mọi hành động phòng chống giặc lửa.