Khi bị lạc trong rừng, khả năng sinh tồn của bạn sẽ được kiểm tra nghiêm ngặt. Để đảm bảo an toàn và tối đa hóa cơ hội sống sót, việc nắm vững các kỹ năng sinh tồn cơ bản là điều vô cùng quan trọng. Trong bài viết này, Bảo Vệ Ngày & Đêm sẽ tổng hợp 10 kỹ năng sinh tồn cần thiết khi bị lạc trong rừng và các kiến thức cần trang bị để nâng cao kỹ năng sinh tồn của bạn.

1. 10 kỹ năng sinh tồn trong rừng cần phải có

1.1. Tâm lý ổn định, trấn an bản thân tránh hoảng loạn

Kỹ năng sinh tồn trong rừng đầu tiên bạn cần nhớ: Nếu bạn nhận ra mình đã đi lạc hoặc bất ngờ rơi vào một nơi hoàn toàn xa lạ, việc đầu tiên bạn cần làm là giữ bình tĩnh, không nên sợ hãi hay hoảng loạn. Hãy làm theo các bước trong quy tắc STOP của kỹ năng sinh tồn, như sau: 

• S – Sit Down: ngồi xuống.
• T – Thinking: Suy nghĩ.
• O – Observe your surroundings: Quan sát hoàn cảnh xung quanh vị trí của bạn.
• P – Prepare for survival by gathering materials: Tìm ra hướng giải quyết bằng những vật dụng mà bạn mang theo.

1.2. Dùng la bàn hoặc các dấu hiệu để xác định phương hướng chính xác

Kỹ năng sinh tồn thứ hai là biết cách sử dụng la bàn hoặc nhận diện các dấu hiệu tự nhiên để xác định phương hướng chính xác trong rừng. Sau khi đã ổn định tâm lý, bước tiếp theo là xác định hướng đi để di chuyển hiệu quả. Nếu không có la bàn hoặc bản đồ, bạn có thể tìm đến các vùng đất cao hơn để quan sát các dấu hiệu của sự sống như nhà cửa, cột khói, ánh đèn, hoặc ruộng. Nếu không thấy dấu hiệu nào, hãy tìm một con sông hoặc suối gần nhất và di chuyển theo hướng hạ lưu của dòng nước.

1.3. Nên đứng yên tại một vị trí an toàn và hạn chế di chuyển

Khi bạn đã di chuyển trong rừng một thời gian và cảm thấy mệt mỏi, một kỹ năng sinh tồn quan trọng là dừng lại và nghỉ ngơi thay vì tiếp tục di chuyển. Việc này giúp bạn tiết kiệm năng lượng và thực phẩm, đồng thời tăng cơ hội bị tìm thấy nếu cần cứu giúp. Nếu bạn đang đi cùng nhóm, hãy đảm bảo duy trì kết nối và không tách rời khỏi đoàn. Điều này đảm bảo an toàn cho tất cả và giúp tăng khả năng tìm thấy nhau trong môi trường rừng khó khăn.

1.4. Tìm cách tạo ra lửa

Kỹ năng tạo ra lửa là một yếu tố quan trọng trong sinh tồn khi bạn bị lạc trong rừng, đặc biệt nếu bạn phải qua đêm giữa các cây cối. Lửa không chỉ giúp làm chín thức ăn mà còn có thể đuổi động vật hoang dã, nấu nước uống và giữ ấm cho cơ thể. Bạn nên chuẩn bị các dụng cụ như bật lửa, diêm, hoặc các vật dụng khác để dễ dàng nhóm lửa. Ngoài ra, nắm vững kỹ năng tạo lửa bằng cách chiếu đèn pin siêu sáng vào lá khô hoặc giấy cũng rất hữu ích.

Hướng dẫn: cách có thể tạo ra lửa một kỹ năng sinh tồn từ những vật dụng cơ bản

1.5. Tìm và tạo các tín hiệu cầu cứu khi bị lạc trong rừng

Khi bị lạc trong rừng, việc tìm và tạo các tín hiệu cầu cứu là rất quan trọng để tăng cơ hội được tìm thấy và cứu giúp. Dưới đây là một số phương pháp hữu hiệu để bạn có thể tạo ra các tín hiệu cầu cứu khi cần thiết:

• Tạo Khói: Đốt lửa bằng vật liệu dễ cháy để tạo ra khói dày, dễ thấy từ xa.
• Sử Dụng Gương: Dùng gương hoặc bất kỳ vật phản chiếu ánh sáng mặt trời để tạo tín hiệu.
• Sử Dụng Đèn Pin: Nếu có đèn pin, phát tín hiệu bằng ánh sáng chớp để thu hút sự chú ý.
• Dấu Hiệu Tạo Ra: Sử dụng cành cây, đá, hoặc các vật liệu khác để tạo các dấu hiệu lớn và dễ nhận biết từ trên cao.

1.6. Tạo bộ lọc nước sạch và tìm nguồn nước để sử dụng

Một kỹ năng sinh tồn thiết yếu khi bị lạc trong rừng là tìm kiếm nguồn nước sạch để uống. Nếu cơ thể không được cung cấp nước sạch trong vòng ba ngày, bạn sẽ trở nên yếu ớt, nhanh chóng kiệt sức và có thể dẫn đến hôn mê hoặc ảo giác. Do đó, hãy cố gắng tìm nguồn nước từ các sông, suối hoặc suối chảy xung quanh bạn khi bạn bị lạc.

Ngoài ra, bạn có thể áp dụng một số phương pháp khác để thu thập nước, như hứng sương, lấy nước từ thân cây, hoặc thu hơi nước bốc lên từ lá cây.

1.7. kỹ năng sinh tồn tìm một nơi trú ẩn đảm bảo an toàn

Khi màn đêm buông xuống trên khu vực núi rừng, không khí lạnh dễ dàng khiến con người nhanh chóng mất sức. Vì vậy, việc dựng ngay cho mình một túp lều trở thành một kỹ năng sinh tồn quan trọng. Nó không chỉ giúp bạn có nơi giữ ấm, nghỉ ngơi qua đêm ở một vị trí cao ráo, mà còn mang lại cảm giác an toàn. Chỗ ngủ không cần phải quá phức tạp, chỉ cần đủ che mưa, giữ ấm và đảm bảo an toàn là đủ.

Khi bạn bắt gặp một thân cây đổ hoặc nằm nghiêng trong rừng, bạn có thể tận dụng nó để tạo chỗ ngủ bằng cách xếp các cành cây lớn thành khung rồi phủ lên bằng lá rừng. Nếu có cơ hội, hãy tìm các hang động, nhưng nhớ kiểm tra kỹ để đảm bảo không có sự hiện diện của gấu, báo, rắn hay các loài động vật nguy hiểm khác.

Mục tiêu của việc dựng nơi trú ẩn là để bảo vệ bạn khỏi gió, mưa hoặc ánh nắng gay gắt. Tuy nhiên, chỉ dựng mái che là chưa đủ. Kỹ năng sinh tồn vào ban đêm, mặt đất có thể rất lạnh và sẽ hút nhiệt từ cơ thể nếu bạn không tạo ra lớp cách nhiệt giữa mình và mặt đất.

1.8. Tìm kiếm thức ăn trong rừng có thể sử dụng

Hầu hết những người trưởng thành khỏe mạnh có thể sống sót đến 3 tuần trong điều kiện thời tiết ấm mà không cần ăn. Mặc dù cảm giác đói là không tránh khỏi, nhưng nếu cơ thể bạn khỏe mạnh, bạn sẽ dễ dàng đối phó hơn. Vì vậy, kỹ năng sinh tồn trước khi ăn bất kỳ loại thực phẩm nào trong tình huống khẩn cấp, hãy áp dụng các kỹ năng sinh tồn mà bạn đã học để đảm bảo tính an toàn của thực phẩm đó.

Một kỹ năng sinh tồn quan trọng là đừng ngại ăn côn trùng hoặc các loài bọ. Mặc dù có thể cảm thấy khó chịu khi phải ăn châu chấu hay các loại côn trùng khác, nhưng chúng cung cấp dinh dưỡng quan trọng giúp bạn duy trì sự sống.

Tuy nhiên, hãy nhớ rằng cần phải nấu chín hoặc nướng tất cả côn trùng trước khi ăn để loại bỏ ký sinh trùng có thể gây hại cho sức khỏe. Trước khi ăn, hãy loại bỏ các bộ phận như chân, đầu và cánh của côn trùng.

Nếu bạn ở gần nguồn nước, cá cũng có thể là một lựa chọn an toàn. Hãy tránh ăn các loại nấm hoặc quả dại mà bạn tìm thấy, dù bạn đang rất đói, vì nhiều loại quả rừng, đặc biệt là quả có màu trắng, có thể chứa độc tố nguy hiểm.

1.9. Cách để xua đuổi côn trùng bằng công cụ hoặc vật dụng có trong rừng

Sau khi đã tạm ổn định, một kỹ năng sinh tồn quan trọng khác là thiết lập các dấu hiệu để người khác có thể phát hiện và cứu bạn. Hãy sử dụng mọi cách có thể để gửi tín hiệu, tận dụng bất cứ vật dụng nào bạn có để tạo ra những dấu hiệu dễ nhìn thấy từ xa, giúp người khác tìm thấy bạn nhanh hơn.

Bạn có thể đốt lửa ở một khu vực trống trải, treo những tấm vải có màu sắc nổi bật, quần áo, hay nón mũ lên cao ở những nơi dễ nhận biết. Đồng thời, tạo các tín hiệu cứu hộ quốc tế, chẳng hạn như đốt 3 đống lửa hoặc tạo khói theo hình tam giác đều. Trước khi vào rừng, bạn nên trang bị kỹ năng sinh tồn và mang theo các dụng cụ phát tín hiệu cứu hộ nếu có thể.

Để thu hút sự chú ý, hãy tạo ra các âm thanh lớn như huýt sáo, gõ hai hòn đá vào nhau, thổi còi, la hét hoặc đập vào thân cây rỗng. Đốt tre nguyên cây cũng sẽ tạo ra những tiếng nổ lớn vang xa, thu hút sự chú ý từ xa.

1.10. Giữ ấm cơ thể và tránh hạ thân nhiệt

Một kỹ năng sinh tồn quan trọng là giữ ấm cơ thể để tránh bị hạ thân nhiệt. Ít người biết rằng lá cây có thể giúp giữ nhiệt rất tốt khi bạn ở trong rừng. Nhiệt độ ban đêm thường rất lạnh, vì vậy bạn có thể thu thập lá cây xung quanh để giữ ấm. Bạn có thể mặc một chiếc áo khoác rộng và nhét lá cây vào bên trong, hoặc dùng lá cây để làm một chiếc chăn.

Ngoài ra, rải một lớp lá cây dưới đất để làm đệm, thay vì nằm trực tiếp trên mặt đất, cũng là một kỹ năng sinh tồn hữu ích mà các chuyên gia thám hiểm khuyên nên áp dụng.

2. Các kiến thức cần trang bị để nâng cao kỹ năng sinh tồn

2.1. Kiến thức về việc xác định đúng phương hướng

– Xác định phương hướng trong rừng dựa trên hướng mặt trời:

Ban ngày, bạn có thể sử dụng mặt trời để xác định phương hướng. Vào buổi sáng, mặt trời mọc ở phía Đông và lặn ở phía Tây vào buổi chiều. Khi mặt trời ở đỉnh đầu vào khoảng giữa trưa, nó sẽ hướng về phía Nam nếu bạn ở bán cầu Bắc và hướng về phía Bắc nếu ở bán cầu Nam.

Một cách đơn giản là đặt cánh tay trái của bạn hướng về phía mặt trời khi nó mọc, phía trước bạn sẽ là hướng Bắc, bên phải là hướng Đông và sau lưng là hướng Nam (đối với bán cầu Bắc).

– Phương pháp dùng gậy và bóng nắng để xác định hướng (Owen Doff):

Owendoff, một phi công người Anh, đã sáng tạo ra một phương pháp độc đáo để xác định phương hướng bằng cách sử dụng gậy và ánh sáng mặt trời. Ông đã tiến hành nghiên cứu và thử nghiệm phương pháp này nhiều lần vào các thời điểm khác nhau trong ngày và tại nhiều địa điểm trên thế giới. Kết quả của các thử nghiệm cho thấy phương pháp này có độ chính xác gần như tuyệt đối.

Cách thực hiện của phương pháp như sau:

• Đầu tiên, cắm một cây gậy thẳng đứng xuống đất và đánh dấu điểm cuối của bóng gậy.
• Sau khoảng 15-20 phút, đánh dấu lại vị trí của đầu bóng gậy khi nó đã dịch chuyển.
• Đường thẳng nối hai điểm đánh dấu này sẽ chỉ hướng Đông-Tây, trong đó, điểm bóng gậy đầu tiên chỉ hướng Tây và điểm thứ hai chỉ hướng Đông.
  

  

Nếu trong khu rừng cây cối quá rậm rạp khiến việc xác định hướng mặt trời trở nên khó khăn, bạn có thể quan sát mặt trăng và các chòm sao vào ban đêm để định hướng.

– Xác định phương hướng thông qua mặt trăng:

Mặt trăng và các giai đoạn của nó:

• Mặt trăng tròn: Khi mặt trăng đầy, nó mọc ở phía Đông và lặn ở phía Tây. Nếu bạn đứng ở một vị trí và mặt trăng đầy nằm phía trước bạn, thì hướng bạn đang đứng sẽ là hướng Bắc.
• Mặt trăng mới: Mặt trăng mới không thể quan sát vào ban đêm vì nó nằm gần mặt trời. Trong thời gian này, bạn có thể dùng các ngôi sao để xác định phương hướng.
• Mặt trăng lưỡi liềm: Khi mặt trăng lưỡi liềm, bạn có thể quan sát để xác định hướng. Đầu tiên, xác định hình dạng của mặt trăng và theo dõi vị trí của nó trong bầu trời. Mặt trăng lưỡi liềm mọc ở phía Đông và lặn ở phía Tây.

Sử dụng mặt trăng và các chòm sao:

• Kết hợp quan sát mặt trăng với các chòm sao có thể giúp xác định phương hướng chính xác hơn. Ví dụ, chòm sao Bắc Đẩu (Ursa Major) và sao Bắc Cực (Polaris) có thể giúp bạn xác định hướng Bắc khi mặt trăng không có mặt.

Bằng cách sử dụng mặt trăng và các chòm sao, bạn có thể xác định phương hướng hiệu quả ngay cả khi mặt trời không dễ dàng quan sát được.

– Xác định hướng bằng chòm sao Bắc cực

• Tìm chòm sao Bắc Đẩu (Ursa Major): Chòm sao Bắc Đẩu là một trong những chòm sao dễ nhận biết nhất ở bán cầu Bắc và có hình dạng giống như một chảo lớn. Để xác định sao Bắc Cực, bạn cần tìm hai sao ở đầu chảo của chòm sao này, được gọi là “hai sao chỉ đường” hoặc “pointer stars.”
• Xác định sao Bắc Cực: Kéo một đường thẳng qua hai sao chỉ đường của chòm sao Bắc Đẩu. Đường thẳng này sẽ dẫn bạn đến sao Bắc Cực (Polaris), nằm gần cực Bắc của Trái Đất. Sao Bắc Cực gần như cố định trên bầu trời đêm, vì vậy nó luôn chỉ hướng Bắc.
• Sử dụng sao Bắc Cực: Khi đã xác định được sao Bắc Cực, bạn có thể đứng quay mặt về phía sao đó, và hướng trước mặt bạn sẽ là hướng Bắc. Hướng phía sau lưng bạn sẽ là hướng Nam, bên trái là hướng Đông, và bên phải là hướng Tây.

– Xác định phương hướng bằng cách xác định chòm sao Nam Thập

• Tìm chòm sao Nam Thập (Crux): Chòm sao Nam Thập, hoặc Crux, là một chòm sao nổi bật ở bán cầu Nam, có hình dạng giống như một thập giá. Đây là chòm sao dễ nhận biết nhất khi quan sát bầu trời đêm ở khu vực này.
• Xác định hướng Nam: Để sử dụng chòm sao Nam Thập để xác định phương hướng, hãy tìm hình thập giá trong chòm sao này. Dựng một đường thẳng qua các sao chính của hình thập giá. Hướng mà bạn định hướng theo đường thẳng này sẽ là hướng Nam.
• Sử dụng các sao phụ trợ: Để tăng độ chính xác, bạn có thể sử dụng các sao phụ trợ xung quanh chòm sao Nam Thập như Alpha Centauri và Beta Centauri, giúp bạn xác định chính xác hơn hướng Nam.

– Xác định phương hướng thông qua việc theo hướng gió (kỹ năng sinh tồn):

• Quan sát gió chủ đạo: Nếu bạn biết đặc điểm của hướng gió chủ đạo trong khu vực bạn đang ở, bạn có thể sử dụng thông tin này để xác định các phương hướng khác. Ví dụ, trong một số khu vực, gió thường xuyên thổi từ phía Bắc vào mùa đông và từ phía Nam vào mùa hè.
• Dự đoán phương hướng: Nếu gió thổi từ phía Nam, gió sẽ hướng về phía Bắc. Theo dõi hướng gió và sự thay đổi của nó trong ngày có thể cung cấp thông tin bổ sung về các phương hướng.
• Sử dụng các công cụ đơn giản: Bạn có thể sử dụng các công cụ đơn giản như lá cây hoặc bụi cây để quan sát hướng gió. Nếu gió làm lá cây nghiêng theo một hướng nhất định, bạn có thể dựa vào đó để xác định các phương hướng tương đối.

– Xác định phương hướng dựa theo kinh nghiệm sẵn có (kỹ năng sinh tồn):

• Sử dụng các dấu hiệu địa lý: Nếu bạn có kiến thức về địa lý khu vực bạn đang ở, bạn có thể sử dụng các đặc điểm tự nhiên như sông, hồ, núi, và con đường để xác định phương hướng. Ví dụ, nếu bạn biết rằng sông chảy theo hướng Đông-Tây, bạn có thể sử dụng con sông này để xác định các phương hướng.
• Quan sát sự phát triển của cây cối: Một số cây cối có thể phát triển theo một hướng nhất định do ánh sáng mặt trời. Ví dụ, các cây thường mọc theo hướng có ánh sáng tốt nhất, có thể giúp bạn xác định phương hướng.
• Hành vi của động vật: Quan sát hành vi của động vật cũng có thể cung cấp manh mối về phương hướng. Một số loài động vật có thói quen di chuyển hoặc kiếm ăn theo những đường hướng nhất định, điều này có thể giúp bạn xác định phương hướng.

Xem thêm: Chó đặc vụ, chó cảnh sát, Chó nghiệp vụ là giống chó gì?

2.2.1. Sơ cứu khâu vết thương

Đánh giá tình trạng vết thương:

• Rửa tay sạch: Trước khi bắt đầu sơ cứu, hãy rửa tay sạch bằng nước và xà phòng hoặc sử dụng dung dịch sát khuẩn để tránh nhiễm trùng.
• Đánh giá vết thương: Xem xét độ sâu, kích thước và mức độ chảy máu của vết thương. Nếu vết thương rất sâu, có khả năng bị lộ ra xương hoặc cơ, hoặc chảy máu nặng, bạn cần phải tìm sự trợ giúp y tế ngay lập tức.

Sát trùng và làm sạch vết thương:

• Rửa sạch: Rửa nhẹ nhàng vết thương bằng nước sạch hoặc dung dịch rửa vết thương không có cồn. Tránh sử dụng nước quá mạnh hoặc cồn trực tiếp lên vết thương vì có thể làm tổn thương mô và gây đau.
• Sát khuẩn: Sử dụng một dung dịch sát khuẩn nhẹ như iod hoặc chlorhexidine để làm sạch vùng xung quanh vết thương.
• Đưa bệnh nhân đến bệnh viện gần nhất

2.2.2. Biện pháp xử lý khi vai hoặc tay chân bị trật khớp – kỹ năng sinh tồn

Đánh giá tình trạng:

• Kiểm tra triệu chứng: Xác định các triệu chứng như đau, sưng, mất khả năng vận động, và biến dạng vùng bị trật khớp. Đối với tay hoặc chân, có thể thấy khớp không nằm đúng vị trí.

Xử lý ban đầu:

• Đừng cố gắng tự nắn khớp: Tránh tự nắn khớp lại nếu bạn không có kinh nghiệm, vì có thể gây thêm tổn thương.
• Giữ cho vùng bị trật khớp ổn định: Sử dụng băng hoặc vật liệu cứng (như một miếng gỗ hoặc bìa cứng) để cố định vùng bị trật. Đặt băng hoặc vật liệu cố định vào hai bên khớp để hạn chế cử động và giảm đau.
• Đắp đá để giảm sưng: Đắp một gói đá hoặc chườm lạnh lên vùng bị trật khớp để giảm sưng và đau. Đảm bảo không đặt đá trực tiếp lên da mà phải bọc trong một lớp vải để tránh bỏng lạnh.
• Nâng cao vùng bị thương: Nếu có thể, hãy nâng cao vùng bị thương để giảm sưng.

Xem thêm: Nhân viên bảo vệ làm những công việc gì?